Sốc điện chuyển nhịp là phương pháp giúp khôi phục nhịp tim bình thường một cách nhanh chóng và hiệu quả trong nhiều trường hợp nhịp tim quá nhanh hoặc không đều.
Sốc điện chuyển nhịp (cardioversion) là một thủ thuật y tế sử dụng các cú sốc điện năng lượng thấp, được truyền qua thành ngực để điều chỉnh hoạt động điện học của tim. Mục tiêu của phương pháp này là đưa nhịp tim trở lại trạng thái đều đặn và ổn định.
Thủ thuật thường được áp dụng trong các trường hợp rối loạn nhịp tim như rung nhĩ, cuồng nhĩ hoặc một số dạng nhịp nhanh trên thất. Cần phân biệt sốc điện chuyển nhịp với khử rung tim (defibrillation). Nếu khử rung tim là biện pháp cấp cứu khi tim ngừng đập hoặc rung thất nguy hiểm, thì chuyển nhịp bằng điện thường được lên kế hoạch trước và thực hiện trong môi trường kiểm soát chặt chẽ.
Trong chương trình đào tạo Cao đẳng ngành Y sĩ đa khoa tại Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn, sinh viên cũng được trang bị kiến thức nền tảng về rối loạn nhịp tim và nguyên lý hoạt động của các phương pháp can thiệp như sốc điện chuyển nhịp.
Tim hoạt động nhờ hệ thống dẫn truyền điện tự nhiên. Khi hệ thống này gặp trục trặc, tim có thể đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều. Những rối loạn này không chỉ gây khó chịu như hồi hộp, mệt mỏi, khó thở mà còn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nguy hiểm như suy tim hoặc đột quỵ.
Bác sĩ sẽ cân nhắc sốc điện chuyển nhịp khi:
– Người bệnh bị rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ kéo dài.
– Nhịp tim nhanh gây tụt huyết áp, đau ngực, khó thở.
– Điều trị bằng thuốc không mang lại hiệu quả mong muốn.
Sốc điện chuyển nhịp cho phép kiểm tra kết quả ngay lập tức. Sau cú sốc điện, bác sĩ có thể theo dõi trực tiếp trên điện tâm đồ để xác định tim đã trở về nhịp xoang bình thường hay chưa.
Giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn hướng dẫn quy trình thực hiện sốc điện chuyển nhịp gồm:
Trước thủ thuật
Bệnh nhân được đặt đường truyền tĩnh mạch và sử dụng thuốc an thần để ngủ nhẹ trong suốt quá trình thực hiện. Điều này giúp người bệnh không cảm thấy đau hay khó chịu.
Trong thủ thuật
Bác sĩ đặt các miếng điện cực lên ngực (và đôi khi ở lưng). Máy sốc điện sẽ phát ra một hoặc nhiều cú sốc điện năng lượng thấp trong vài giây. Toàn bộ quá trình thường chỉ kéo dài vài phút.
Sau thủ thuật
Người bệnh được theo dõi tại phòng hồi sức khoảng một giờ. Nếu tình trạng ổn định, có thể xuất viện trong ngày. Thuốc chống đông thường được duy trì thêm vài tuần để phòng ngừa biến chứng.
Sốc điện chuyển nhịp có thể khôi phục nhịp tim bình thường nhanh chóng, nhưng không đảm bảo rối loạn nhịp sẽ không tái phát. Vì vậy, thay đổi lối sống đóng vai trò rất quan trọng:
– Hạn chế rượu bia.
– Giảm muối trong khẩu phần ăn.
– Ưu tiên thực phẩm lành mạnh như ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, trái cây.
– Tăng cường vận động thể lực.
– Kiểm soát cân nặng hợp lý.
– Bỏ thuốc lá.
– Giảm căng thẳng, ngủ đủ giấc.
Tại sao cần sốc điện chuyển nhịp? Bởi đây là phương pháp hiệu quả giúp điều chỉnh nhịp tim bất thường, giảm triệu chứng và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm. Dù có một số rủi ro nhất định, thủ thuật này được thực hiện trong môi trường kiểm soát nghiêm ngặt và có tỷ lệ an toàn cao.
Nếu được chỉ định sốc điện chuyển nhịp, người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và duy trì lối sống lành mạnh để bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.
